Tahmin ederMakine öğrenmesi modelleri
Kime hangi limitle kredi verilecek, hangi müşteri ayrılmak üzere, hangi makine duracak, hangi fiyat teklif edilecek. Model olasılığı ve nedenlerini üretir; politikanızın yazdığı eşikler her bandı bir aksiyona bağlar; aksiyon kendi sistemlerinizde uygulanır, sonucu ölçülür.
ŞEKİL 1 · Karar zinciri · KOBİ limit incelemesiTemsilîStrateji yürürlükte
Tek bir hesap, skordan uygulanan aksiyona kadar.
Bant 6Davranış skoru · bir yıl önce bant 3
Yazılı hücrelerin dışında kalan her hesap kredi müdürüne gider.
Ne zaman uyar, ne zaman bize ihtiyacınız olmaz
Kredi skorlamadaki temerrüt olasılığı, bir arıza riski, bir öngörü, bir sıralama: kimsenin dosyadan tek başına okuyamayacağı ve bir kuralın artık ayıramadığı bir şey.
Ödendi ya da temerrüde düştü, arızalandı ya da çalıştı: modelin öğrendiği, geçmiş dosyaların nasıl sonuçlandığıdır.
Bize ihtiyacınız yok
Yazılı bir kural ya da bir sorgu doğru cevabı zaten veriyorsa kod kullanın.
Kararınıza hangi türün uyduğundan emin değil misiniz? Karar Planı önce bunu yanıtlar.
Nasıl kuruyoruz
İşimiz skorla bitmez. Eşikleri ve aksiyon matrisini sizinle birlikte tasarlar, geçmiş verinizde simüle eder, kendi sistemlerinize bağlar ve sonucu ölçeriz.
1 · Model
Temerrüt, ayrılma, ödeme, satın alma, arıza. Model geçmiş dosyalarınızın nasıl sonuçlandığından öğrenir ve ayrılmış dosyalarda test edilir.
2 · Eşikler
Sınırı kurumunuz yazar. Seçenekleri geçmiş verinizde simüle eder, onay oranını ve kaybı yan yana gösteririz.
3 · Aksiyon matrisi
Onay, limit, arama, teklif, ödeme planı, inceleme. Matris yazılıdır; her hücrenin bir kuralı ve tavanı vardır.
4 · Uygulama
Karar motorunuz, CRM'iniz ya da limit servisiniz uygular. Yazılı hücrelerin dışında kalan her dosya adı belli bir kişiye gider.
5 · Ölçüm
Her aksiyonun sonucu bir kontrol grubuyla karşılaştırılır; eşikleri kanıta göre birlikte ayarlarız.
Sonuç, bir sonraki eşik değişikliğinin kanıtı olur; her değişikliği kurumunuz onaylar.
Örnek · satış tarafı
Model müşterileri ayrılma olasılığına göre sıralar; matris, müşterinin değerine göre ne yapılacağını söyler. Kalacak müşteriye gereksiz indirim verilmez.
İndirim tavanını, kanalları ve temas sıklığını kurumunuz yazar; model yalnız sıralar.
ŞEKİL 2 · Aksiyon matrisi · ayrılma riski × müşteri değeriTemsilî
| Değer: yüksek | Değer: orta | Değer: düşük | |
|---|---|---|---|
| Risk: yüksek | Müşteri temsilcisi arar; onay limiti içinde elde tutma teklifi | Kişiye özel teklif, dijital kanaldan | Hizmet hatırlatması; indirim yok |
| Risk: orta | Müşteri temsilcisinin takvimine | Kampanya segmentine | Aksiyon yok |
| Risk: düşük | Aksiyon yok: kalacak müşteriye indirim verilmez | ||
Neler kuruyoruz
Modelinizi aradığınız sonuca göre bulun. Her satır modelin ne ürettiğini ve eşikle hangi aksiyona bağlandığını gösterir.
Kimler için:BankalarTüketici finansman şirketleriFaktoringFinansal kiralamaSigortaÖdeme ve e-para kuruluşlarıİmalatHizmet sektörleri
Kime, ne kadar, hangi koşulla kredi; kim bozuluyor, kim aranmalı.
| Model | Ne üretir | Eşiğe bağlı aksiyon | Sektör |
|---|---|---|---|
| Başvuru skor kartıKullanım örneği | Başvuru anında temerrüt olasılığı ve ret nedenleri | Otomatik onay · gri bölge incelemesi · ret | Banka, tüketici finansmanı, leasing |
| Davranış skoru ve limit yönetimiKullanım örneği | Aylık davranış bandı ve bant geçişi | Limit artışı · kullanılmayan limiti dondurma · kullandırım onayı | Banka, tüketici finansmanı, kart |
| Erken uyarı modeliKullanım örneği | Önümüzdeki altı ila on iki ayda bozulma olasılığı | İzleme listesi · ara dönem mali tablo talebi · komite dosyası | Banka, faktoring, leasing |
| Tahsilat skoruKullanım örneği | Kendiliğinden ödeme ve daha ileri gecikmeye geçme olasılığı | Hatırlatma · arama · ödeme planı · yasal takip öncesi inceleme | Banka, tüketici finansmanı, faktoring |
| KOBİ ve kurumsal derecelendirmeKullanım örneği | İç derecelendirme notu, temerrüt olasılığı ve not değişiminin nedenleri | Yetki seviyesi · teminat koşulu · gözden geçirme sıklığı | Banka, faktoring, leasing |
| IFRS 9 beklenen kredi zararı | Temerrüt olasılığı (PD), temerrüt halinde kayıp (LGD) ve temerrüt anındaki risk tutarı (EAD) | Karşılık sürecinize girdi; evreleme kararı sizde | Banka, finansman şirketleri, leasing, faktoring |
| Riske dayalı fiyatlamaKullanım örneği | Maliyet tabanı ve her fiyatta kabul olasılığı | Önerilen fiyat · müşteri temsilcisinin inisiyatif bandı | Banka, tüketici finansmanı, leasing |
| Sahtecilik skoruKullanım örneği | Başvuru ve işlem bazında sahtecilik olasılığı | Yazılı kalıba uyanı kapat · incele · durdur | Banka, ödeme kuruluşları |
| Faktoring: alıcı ve fatura riski | Alıcının ödeme olasılığı ve mükerrer fatura sinyali | Alıcı limiti · iskonto oranı · inceleme | Faktoring |
| Sigorta: hasar sahteciliği ve hasar büyüklüğüKullanım örneği | Sahtecilik bandı ve beklenen maliyet | Hızlı süreç · eksper · özel inceleme | Sigorta |
Kim ayrılıyor, kime ne satılır, hangi fiyat kabul görür.
| Model | Ne üretir | Eşiğe bağlı aksiyon | Sektör |
|---|---|---|---|
| Müşteri kaybı (churn) modeli | Müşterinin ayrılma olasılığı ve nedenleri | Müşteri değerine göre elde tutma aksiyonu | Banka, sigorta, ödeme, hizmet |
| Müşteri segmentasyonu | Davranışa dayalı birkaç anlamlı müşteri grubu | Gruba göre kampanya tasarımı ve kanal | Tüm sektörler |
| Satın alma eğilimi (satış modeli)Kullanım örneği | Ürün bazında satın alma olasılığı | Kime, hangi kanaldan, ne zaman teklif | Banka, sigorta, finansman |
| Sıradaki doğru teklifKullanım örneği | Müşteri başına tek teklif ve nedenleri | Müşteri temsilcisinin iş listesi · temas sıklığı tavanı | Banka, sigorta |
| Fiyat esnekliği ve fiyat önerisiKullanım örneği | Her fiyatta kabul olasılığı ve beklenen kâr | Politikanızın sınırları içinde en kârlı fiyat | Finansman, sigorta yenileme, imalat teklifleri |
| Kampanya etkisi (uplift) | Aksiyonun sonucunu değiştirme olasılığı en yüksek müşteriler | Harekete geçme olasılığı en yüksek müşterilere temas | Banka, sigorta, hizmet |
Hat ne zaman duracak, ne kadar gerekecek, hurda nereden çıkıyor.
| Model | Ne üretir | Eşiğe bağlı aksiyon | Sektör |
|---|---|---|---|
| Kestirimci bakımKullanım örneği | Önümüzdeki günlerde plansız duruş riski ve değişen sinyaller | İş emri taslağı · parça ayırma | İmalat |
| Kalite ve verimKullanım örneği | Parti başına hurda olasılığı ve etkenleri | Proses penceresi önerisi · test planı | İmalat |
| Talep tahmini | Ürün ve dönem bazında talep | Stok ve üretim planı | İmalat, dağıtım |
| İş yükü ve kapasite tahmini | Çağrı, başvuru ve dosya hacmi | Vardiya ve ekip planı | Hizmet, finans operasyonları |
Eşiği ve aksiyonu kurumunuz yazar. Hiçbir yöntemin önceden daha iyi olduğu varsayılmaz; yöntem verinize göre seçilir.
Detay · fiyat önerisi
Aynı mantık kredi faizinde, sigorta yenilemesinde ve üreticinin teklif fiyatında da çalışır. Korunan özellikler fiyata hiçbir zaman girmez; girdilerin bu özellikleri dolaylı yoldan yansıtıp yansıtmadığını test ederiz.
ŞEKİL 3 · Fiyat tepkisi · bir segmentTemsilî
Modeliniz zaten varsa
Kurumların çoğu zaten model kullanıyor. Mevcut modeli önce kullanım amacına göre yeniden değerlendirir, sonra kanıtın gerektirdiği adımı atarız: bazen yeniden kalibrasyon yeter, bazen yeniden geliştirme gerekir.
Model yoksa ya da yeni bir ürün veya segment açılıyorsa.
model/ · pipeline/
Sıralama gücü düştüyse ya da portföy değiştiyse.
evaluation-report
Sıralama yerinde ama olasılıklar gerçekleşenlerle artık örtüşmüyorsa.
kalibrasyon raporu
Skoru kesme noktalarına ve aksiyon matrisine bağlamak.
strateji matrisi
Yeni model ya da strateji, mevcutla yan yana, küçük bir payda denenir.
test sonuçları
Kayma, kalibrasyon ve aksiyon sonuçları izlenir; yeniden kalibrasyon yolu hazırdır.
monitoring/
Kullanım amacı, veri, yöntem, sınırlar ve test sonuçları; doğrulama biriminizin okuduğu biçimde.
documentation/
Modeli ve stratejiyi, kendi sunucularınızda çalışan karar motorunuza bağlamak.
runbooks/
Kanıtı biz hazırlarız; değerlendirmeyi sizin bağımsız doğrulama biriminiz yapar.
Hiçbir yöntem önceden üstün sayılmaz ve tek bir test metriği, canlıda kullanılacak yöntemi hiçbir zaman tek başına seçmez.
Kalibrasyon geçilmesi gereken kapılardan biridir: model ondan bir diyorsa, bu tür dosyaların yaklaşık ondan biri gerçekten öyle sonuçlanmalıdır.
ŞEKİL 4 · KalibrasyonTemsilî
Kalibrasyon: tahmin edilen ile gerçekleşen
Geçilmesi gereken birkaç kapıdan yalnızca biri. Ayrıştırma gücü, istikrar ve gerekçe kodları, bağımsız doğrulamadan önce ayrıca test edilir.
Neler teslim alırsınız
ŞEKİL 5 · DevirTemsilî
model/Model ve kodupipeline/Kaynaklarıyla birlikte veri hattıevaluation-reportAyrılmış dosyalarda sıralama gücü, kalibrasyon ve istikrardocumentation/Kullanım amacı, sınırlar ve yöntemstrategy/Eşikler ve aksiyon matrisi, geçmiş verinizdeki simülasyon sonuçlarıylamonitoring/Kayma ve kalibrasyon izlenir; yeniden kalibrasyon yolu hazırdırrunbooks/Ekibinizin onu nasıl işleteceği, eğitimiyle birlikteKendi sunucularınızda ya da bulut hesabınızda. Düzenlemeye tabi işler kendi tesislerinizde kalır; gerektiğinde dış ağlardan kopuk çalışır.
Verileriniz yalnız sizin modelinizi eğitir; başka bir müşterinin sistemini hiçbir zaman eğitmez.
Kullanım örnekleri
Yeni müşteriler için başvuru skor kartı
BugünBaşvuranların çoğu sizi ilk kez tanıyor, büro dosyası ince ve elinizdeki tek sonuç verisi onayladığınız kişilere ait.
SistemleBugünkü kuralların yanında, bant bazında temerrüt olasılığı veren bir kredi skorlama modeli: skor kartı.
Kredi politikası komitesi karar verir
Davranış skoru ve limit yönetimi
BugünLimitler başvuruda bir kez belirlenir; iyi müşterilere zamanla dar gelir, sessizce bozulanlar ise hiç kullanmadıkları limitlerin tamamını elinde tutar.
SistemleKanıtlarıyla, komitenin matrisi içinde sıraya alınmış limit aksiyonları.
Kredi tahsis uzmanı karar verir
BugünBorçlu ödemelerini aksatmıyor; diğer bankalar limitlerini çoktan kesiyor ve siz çeyreklik rakamlarını ancak yenilemede görüyorsunuz.
SistemleTablo değil dosya: sinyaller paralel kontrol edilir ve tek yerde toplanır.
İzleme listesi komitesi karar verir
Fiyat tepkisini gören riske dayalı fiyatlama
BugünFiyatınız riski ve sermayeyi karşılıyor. Yine de birkaç baz puan yüzünden iyi müşterileri kaybediyor, zaten imzalayacak olanlara da indirim veriyorsunuz.
SistemleHer segmentin farklı bir faize nasıl tepki verdiğini gösteren bir fiyat tablosu.
Fiyatlama komitesi karar verir
BugünAlarmların çoğu yanlış çıkar, ama her birini elemek bir analistin yine de ciddi zamanını alır.
SistemleHer alarm tek bir notla gelir; yaptırım eşleşmelerine bir kişi karar verir.
Sahtecilik analisti karar verir
BugünHurda hattın sonunda bulunuyor ve hangi ayarın buna yol açtığını kimse bilmiyor.
SistemleHurdanın arkasındaki en olası ayar, denenecek bir aralıkla.
Proses mühendisi karar verir
6 kullanım örneğinin tümünü görün
Tek başına çalışır; şunlarla birlikte de çalışır:
Farkı birlikte kapatalım.
Kararı, kayıtlı sonuçları ve skorla bugün ne yapıldığını anlatın. Karar Planı, doğru ilk adımın bir model mi, bir strateji mi yoksa ikisi birden mi olduğunu gösterir.
https://eqlx.ai/tr/ml-models · Basılı kopya; güncel sürüm web sitesindedir.