Kullanım örnekleriFinans kuruluşları ve fintek
Üst onaya giden KOBİ kredileri
Üst onaya giden dosyalar, analistler firmayı dört sistemden ve geçen yılın komite notlarından yeniden kurarken bekliyor.
- Yapay zekâ türleri
- ModellerSLM'lerAjan tabanlı YZ
- Kim karar verir
- Kredi müdürü
- Nerede çalışır
- Kendi sunucularınız, bankacılık verisi Türkiye'de
- Bağlandığı sistemler
- Çekirdek bankacılık, büro (KKB), gazete ve belge arşiviniz
Model · derece
SLM · belgeler ne diyor
- DenetçiOlumlu görüş; ilişkili taraf alacağına dikkat çekiyorMT-2025 s.14
- GazeteBir ortak ayrıldıgazete ilanı
- BüroDiğer bankalarda nakdi risk arttı; gecikme yok; çek endeksi bir bant düşük
SLM · önceki komite şartları
- karşılandıOrtak kefaletikarşılandı
- karşılanmadıÜç aylık ara tablolarkarşılanmadı
- Model
- SLM
Neden bir kişi karar verirKarar motorunun limitinin üstünde; önceki bir şart karşılanmadı.
Karar verirKredi müdürü
1. Masa
Bugün
- ToplaKarar motoru dosyayı tek satırlık bir gerekçeyle üst onaya gönderir; analist çekirdek bankacılığı, büroyu, Ticaret Sicil Gazetesi'ni ve ortak klasörü elle açar.
- OkuMali tablolar elle sisteme aktarılır, e-defter ve vergi beyannamesiyle mutabakatı yapılır; geçen yılın komite şartları ancak biri hatırlarsa kontrol edilir.
- YazTeklif bankanın formatına elle yazılır ve iki analist aynı firmayı farklı okur.
- Karar verKredi müdürüne düzensiz bir dosya gelir; temiz küçük dosyalar zor dosyaların arkasında bekler.
Sistemle
- ToplaAjan grubun riskini ve belgeleri salt okunur bağlantılarla çeker, eksik olanı müşteri temsilcisinden ister.Ajan tabanlı YZ
- OkuSLM mali tabloları sisteme aktarır ve geçen yılın şartlarını okur; her rakam kaynağına ve sayfasına bağlanır.SLM
- YazTeklif bölümleri bankanın formatında, açık sorular listelenmiş olarak taslağa dökülür; öneri analiste bırakılır.SLM
- Karar verKredi müdürüne derecesi, gerekçeleri ve yetki düzeyiyle tek bir dosya gelir; kararı eskisi gibi o verir.Kişi karar verir
Masaya ne gelir
Analist kaynaklarını zaten gösteren bir dosyadan başlar: derece ve neden değiştiği, her belgenin ne dediği, geçen yılın komitesinin koyduğu şart ve karşılanıp karşılanmadığı, açık kalanlar. Önerinin kendisi analiste bırakılır.
Model · derece
SLM · belgeler ne diyor
- DenetçiOlumlu görüş; ilişkili taraf alacağına dikkat çekiyorMT-2025 s.14
- GazeteBir ortak ayrıldıgazete ilanı
- BüroDiğer bankalarda nakdi risk arttı; gecikme yok; çek endeksi bir bant düşük
- HaberBu vergi numarasıyla eşleşen yok; 2 isim benzeri ayıklandı
SLM · önceki komite şartları
- karşılandıOrtak kefaletikarşılandı
- karşılanmadıÜç aylık ara tablolarkarşılanmadı
Ajan · matristen yetki
- Kredi müdürükural R-4.2, grup bandı C
Ajan · açık sorular
- İlişkili taraf alacağındaki artış
- 2. ve 3. çeyrek ara tablolar
- Kefil
Taslak teklif
1–7. bölümler taslak; öneri analiste bırakıldı
- Model
- SLM
- Ajan
Neden bir kişi karar verirKarar motorunun limitinin üstünde; önceki bir şart karşılanmadı.
Karar verirKredi müdürü
2. Sistem
Teknik ekibiniz için; isterseniz atlayın.
Nasıl çalışır
Girdi
- Bilançolar ve ara dönem tablolar
- İzni alınmış e-defter
- Vergi beyannameleri
SLM · anlar
Mali tablo okuyucu
Şemaya bağlı veri çıkarma
Okur
- Girdideki her şey
Çıktı
- Aktarılmış alanlar
- Her biri kaynağı, sayfası ve alıntısıyla
- Rakam yoksa “belirtilmemiş”
Model · tahmin eder
Derecelendirme ve PD modeli
Oranlarda lojistik ve davranış modülü; gradyan artırmalı rakip
Okur
- Aktarılmış tablolar
- Hesap davranışı
- Büro (KKB / Risk Merkezi)
Çıktı
- İç derece ve PD
- Gerekçe kodları
- Son incelemeden bu yana değişim
SLM · anlar
Belge okuyucu
Aynı SLM: belge türü başına bir okuma görevi
Okur
- Komite notları ve şartları
- Kurul kararları, gazete ilanları
- Sektör araştırması, haber, büro
Çıktı
- Tarihli, kaynağı gösterilmiş bulgular
- Önceki şartlar: karşılandı ya da değil
- Çelişkiler işaretli
- İsim benzerleri vergi no. ile ayıklanır
Ajan · hazırlar
Dosyayı hazırlayan ajan
Kontrol adımlı koordinatör ve çalışanlar
Okur
- Bulgular
- Derece
- Grup riski
Çıktı
- Kodla yeniden hesaplanan risk
- Politika kontrolleri
- Matristen yetki düzeyi (bir kural)
- Teklif bölümleri, açık sorular
Karar
Karar motoru ve kredi yetkisi
Okur
- Tamamlanmış dosya
Çıktı
- Politika içinde ve yazılı limitin altında karar motoru onaylar ve kaydeder
- Diğer her dosya ve her ret kredi müdürüne ya da komiteye gider
Ajanın işi nasıl düzenlenirKoordinatör ve çalışanlar + Kontrol et ve düzelt
Koordinatör ve çalışanlar
Her firma farklı belgelerle gelir; bu yüzden bir koordinatör her belge için bir okuma görevi planlar, ardından bir kontrol adımı taslaktaki her rakamı ve şartı dosya analiste gitmeden önce kaynağına bağlar.
Kontrol et ve düzelt
Bir adım taslağı yazar; ikinci adım taslağı kaynaklara ve kurallara karşı kontrol eder; taslak geçene ya da tur sınırı durdurana kadar düzeltilir.
Modeller nasıl eğitilir ve test edilir
Testi önce sizin uzmanınız yazar. Testin gerektirmediği adım atlanır ve nedenini söyleriz.
Eğitim adımlarını gösterin
Küçük dil modeli (SLM)
Test seti
Kıdemli analistlerin eğitimden önce puanladığı 100–300 geçmiş dosya (alan bazında veri çıkarma, şart kontrolleri, teklif bölümleri).
Veri seti
Kişisel verileri çıkarılmış, karara bağlanmış dosyalar; veri çıkarma çiftleri ve kabul edilmiş teklif bölümleri.
Sürekli ön eğitim (CPT)Gerekirse
Türk bankacılık ve muhasebe dilinde (Tek Düzen Hesap Planı, TFRS ve vergi mevzuatına göre tablolar); yalnız temel model testte kelime dağarcığı yüzünden başarısız olursa.
Denetimli ince ayar (SFT)
Bankanın mali tablo aktarım şablonu ve teklif formatı üzerinde.
Pekiştirmeli öğrenme (RL)Atlanır
SFT'den sonra rakamlar hâlâ kaynaklarından sapmıyorsa atlanır; saparsa ödül, denetlenebilir olan “her rakam kaynağıyla eşleşir” kuralıdır.
Derecelendirme modeli
Hedef
12 aylık temerrüt: 90 gün ya da daha fazla gecikme veya borcunu ödeyemeyeceğinin öngörülmesi.
Yöntem ve rakip model
Lojistik ana modele karşı monoton kısıtlı, gradyan artırmalı (gradient boosting) bir rakip; hiçbir yöntem önceden üstün sayılmaz.
Doğrulama kanıtı
Gini, derece bazında kalibrasyon, istikrar ve müdahale analizi; bankanın kendi doğrulama birimi için hazırlanır.
İzleme
Canlıya alındıktan sonra aylık.
Ajan tabanlı sistem nerede durur
Bankanın kredi politikası otomatik onaya izin veriyorsa, politika içindeki ve yazılı limitin altındaki dosyaları bankanın kendi motoru onaylar ve dosya kayda geçer.
Araçlarını, limitlerini ve kaydını gösterin
- Araçlar ve erişim
- Çekirdek bankacılık, büro, gazete, haber ve belge arşivine salt okunur bağlantılar; mali tablo aktarımını ve derecelendirmeyi bankanın kendi servisleriyle çalıştırır; eksik belgeleri şablonla müşteri temsilcisinden isteyebilir.
- Yapamaz
- Onaylamak, reddetmek, fiyatlamak, bir şarttan vazgeçmek, müşteriyle iletişime geçmek ya da yeni bir veri kaynağı eklemek.
- Kim karar verir, yazılı limit
- Kredi müdürüBankanın kredi politikası otomatik onaya izin veriyorsa, politika içindeki ve yazılı limitin altındaki dosyaları bankanın kendi motoru onaylar ve dosya kayda geçer. Diğer her dosya ve her ret, kredi müdürüne ya da yönetim kurulunun yetki matrisinin belirlediği komiteye gider. Ajan hiçbir zaman kredi yetkisi taşımaz.
- Ne zaman durur
- Gerekli bir belge hatırlatma süresinde hâlâ eksikse, kontrol adımı iki düzeltme turundan sonra bir rakamı kaynağına bağlayamıyorsa ya da isim eşleşmesi eşiğin altındaysa: dosya eksik olarak işaretlenip analiste gider.
- Kayıt
- Her araç çağrısı, okunan belge, model sürümü, kontrol kararı ve analist düzeltmesi.
3. Değer ve koşullar
Zaman nereye gidiyor ve kurumunuz neyi ölçecek.
Değer nereden gelir
- Dosya başına analist saati ve karara kadar geçen süre.
- Müşteri temsilcisine daha az belge talebi; her dosyada önceki şartların takibi.
- Tutarlı teklifler ve komiteden önce bulunan gizli zayıflıklar (ilişkili taraf akışları, ortak ayrılışları).
Kurumunuzun ölçtükleri
- Tamamlanmış başvurudan karara geçen sürenin medyanı ve 90. yüzdeliği
- Dosya başına analist saati
- Dosya başına belge talebi
- Önceki tüm şartları kontrol edilmiş dosyaların payı
- Komiteden geri dönüş oranı
- Onaylanan dosyaların dereceye göre 12 aylık izleme listesi oranı
Karar Planı'nda ölçülür
Son 30–50 dosya üzerinde bir süre ölçümü başlangıç değerini verir; hedefi kurumunuz koyar ve aynı dosyalar üzerinde gölge çalıştırmayla doğrulanır.
Koşullar
Kurallar, veri ve bilinen hata türü, önlemiyle birlikte.
- Bankacılık düzenleyicisinin (BDDK) bilgi sistemleri kuralları ve KVKK md. 9 sistemi ve verisini Türkiye'de, kendi sunucularınızda tutar.
- e-defter erişimi firmanın iznini ve doğrulanmış bir kanalı gerektirir; Bankacılık Kanunu md. 73 kapsamındaki banka sırrı komite notlarını kapsar, erişim kredi dosyasındaki role göre verilir.
- Başlıca okuma hatası isim karışıklığıdır.
- Analistler kaynakları okumayı bırakabilir: kırmızı bayraklar kaynağa tıklamayı gerektirir ve bir kalite örneklemi yeniden okunur.
Buradan başlayın
Analistlerinizle üst onaya giden son dosyaların başına oturur, her birinin dokunduğu belgeleri ve sistemleri çıkarır, okuyucuyu geliştirmeye başlamadan önce sizin tablolarınızda test ederiz.
Benzer masalar
- ModellerSLM'lerAjan tabanlı YZ
BugünBorçlu ödemelerini aksatmıyor; diğer bankalar limitlerini çoktan kesiyor ve siz çeyreklik rakamlarını ancak yenilemede görüyorsunuz.
SistemleTablo değil dosya: sinyaller paralel kontrol edilir ve tek yerde toplanır.
İzleme listesi komitesi karar verir
- ModellerSLM'lerAjan tabanlı YZ
BugünAramalar zaten ödeyecek olan müşterilere ulaşıyor; ödemeye yetişemeyenlerin ise on aramaya değil, bir plana ihtiyacı var.
SistemleÖdeme güçlüğü, ödememe niyetinden ayrılmış; planın hesabı dosyada.
Tahsilat temsilcisi karar verir
Farkı birlikte kapatalım.
Bir kararla gelin. İlk adımı bilerek ayrılın.
Kararın kısa bir açıklaması yeterli; gizli kayıt göndermeyin.
https://eqlx.ai/tr/use-cases/sme-credit-referrals · Basılı kopya; güncel sürüm web sitesindedir.