Kullanım örnekleriFinans kuruluşları ve fintek

  • Katılım bankası

Katılım bankacılığı ilkelerine uyum incelemesi

Örnekleme düşen her murabaha satışı, icara ve havuz işlemi danışma komitesi kararlarına uymalıdır; kanıtı ise beş ayrı sistemdedir.

SistemleÖrneklemdeki her işlem toplanır, her madde komite kararlarına göre okunur, tarihler denetlenir; kararı bir kişi verir.

Kim karar verir
Katılım finans uyum yetkilisi

E-fatura arşivi · satıcı faturası · 14.10.2026

E-fatura · CNC torna, bir adet

Alıcı: K*** Katılım Bankası A.Ş. · Teslim yeri: bankanın vekili olarak müşterinin atölyesi. Fatura tarihi: 14.10.2026.

→ murabaha satışından (12.10) iki gün sonra · komiteye

Temsilî Belge geldiği gibi. Kırmızı işaretleri sistem uzmanınız için koyar.

1. İş

Bugün

  1. ToplaKatılım finans uyum birimi her çeyrek murabaha satışlarından, icaralardan ve kâr-zarar ortaklığı havuz işlemlerinden örneklem alır; yeni ürünleri ve sözleşme şablonlarını da danışma komitesine gitmeden önce inceler. Örneklemdeki her işlem için bir uzman satın alma vaadini, satıcı faturasını, teslim kaydını, satış sözleşmesini ve satıcıya yapılan ödemeyi ekran ekran çeker.
  2. OkuHer maddeyi danışma komitesi kararlarına ve katılım standartlarına göre okur: malı kim, ne zaman satın aldı, müşteri bankanın satın alma vekili mi oldu (vekâlet), kâr ve fiyat nasıl belirlendi, gecikme maddesi ne diyor.
  3. Kontrol etTarihler ve tutarlar elle karşılaştırılır: bankanın alımı ve satıcı faturası satış sözleşmesinden önce mi, fiyat sözleşme imzalanırken kesinleşmiş mi, satıcıya ödemeyi müşteri değil banka mı yapmış.
  4. Karar verUyum yetkilisi her bulguyu çeyreklik rapora yazar; uyumsuzluğu, işlem durdurulsun ve giderme planı hazırlansın diye bildirir; yorum gerektiren soruları danışma komitesine götürür.

Sistemle

  1. ToplaAjan kanıt kontrollerini çekirdek bankacılık, e-fatura arşivi, doküman yönetimi ve ödeme sistemlerinde paralel ve salt okunur çalıştırır; örneklemdeki her işlem için her belgesi kaynağıyla gösterilmiş tek bir dosya hazırlar.Ajan tabanlı YZ
  2. OkuSLM sözleşmeleri, faturaları ve teslim belgelerini, okuma anında getirilen güncel komite kararlarına ve standartlara göre okur; her noktanın dayandığı kararı ya da standart maddesini gösterir; yorum gerektiren sorular komite için işaretlenir.SLM
  3. Kontrol etKodla çalışan yazılı kontrolleriniz tarihleri ve tutarları karşılaştırır: alım ve fatura satıştan önce mi, fiyat imzada kesinleşmiş mi, satıcıya ödemeyi banka mı yapmış.Sizin kuralınız
  4. Karar verKatılım finans uyum yetkilisi dosyayı okur ve her bulguya eskisi gibi kendisi karar verir; bir ürünün, sözleşmenin ya da işlemin katılım esaslarına uygunluğu danışma komitesinin kararı olarak kalır.Kişi karar verir

Masaya ne gelir

Uyum yetkilisine işlemin bütün belgeleri tek bir dosyada gelir: her madde dayandığı karara ya da standarda göre okunmuş, tarihler kendi kurallarınızla kontrol edilmiştir. Dosya komiteye gitmesi gereken tek noktayı gösterir ve işlemin uygun olup olmadığını hiçbir zaman söylemez.

ŞEKİL 1 · Uyum kontrol dosyasıTemsilî
Murabaha · çeyreklik örneklem · 2026 3. çeyrekKOBİ, metal parça · CNC torna alımı

Ajan · toplanan belgeler

  • VaatMüşterinin satın alma vaadi, 08.10.2026'da imzalıdoküman yönetimi
  • SatışMurabaha satış sözleşmesi, 12.10.2026'da imzalıçekirdek bankacılık
  • FaturaSatıcının bankaya kestiği e-fatura, 14.10.2026 tarihlie-fatura arşivi
  • ÖdemeSatıcıya ödemeyi banka doğrudan yaptıödemeler

SLM · maddeler, kararlara ve standartlara göre

  • karşılandıMüşteri bankanın satın alma vekili; vekâletname dosyadaMurabaha Standardı 2.8.1
  • karşılandıKâr, satış sözleşmesinde müşteriye bildirilmişMurabaha Standardı 2.5.5
  • karşılandıGecikme maddesi komitenin onayladığı metindekomite kararı

Kod · tarihler ve tutarlar

  • işaretliSatıcı faturası satış sözleşmesinden sonra tarihliiki gün sonra
  • karşılandıSatış bedeli imzada kesinleşmiş, bir endekse bağlı değil
  • karşılandıSatıcıya ödemeyi banka yapmış

SLM · yetkili ve komite için

Bankanın alımı nihai satıştan önce olmalıdır (Murabaha Standardı 2.5.1). Dosyada 09.10 tarihli bir proforma fatura var; bunun alımın satıştan önce yapıldığını gösterip göstermediği bir yorum sorusudur, danışma komitesi için işaretlendi.

  • SLM
  • Ajan
  • Kod

Neden bir kişi karar verirBulgu uyum yetkilisinindir; işlemin katılım esaslarına uygunluğu danışma komitesinin kararıdır.

Karar verirKatılım finans uyum yetkilisi

2. Sistem

Teknik ekibiniz için; isterseniz atlayın.

Nasıl çalışır

Girdi

  • Örneklemdeki işlem ya da sözleşme şablonu
  • Çekirdek bankacılık ve ödeme kayıtları
  • E-fatura arşivi
  • Doküman yönetimi (sipariş, teslim)

  1. Ajan · uygular

    İşlem dosyası ajanı

    Paralel kanıt kontrolleri; salt okunur

    Okur

    • Girdideki her şey

    Çıktı

    • Satın alma vaadi ve satış sözleşmesi
    • Satıcı faturası ve teslim kaydı
    • Satıcıya ödeme ve vekâletname
    • Her belgesi kaynağıyla tek dosya

  2. SLM · yorumlar

    Sözleşme ve karar okuyucu

    SLM; komite kararları ve standartlar üzerinde belge getirmeyle

    Okur

    • İşlem dosyası
    • Komitenin güncel kararları
    • Standartlar ve onaylı şablonlar

    Çıktı

    • Her madde, dayandığı karara göre
    • Çıkarılan tarihler, taraflar ve mal
    • İşaretlenen yorum soruları

  3. Kod · hesaplar

    Tarih ve tutar kontrolleri

    Yazılı kontrolleriniz, kodla çalışır; model yok

    Okur

    • Alım, fatura ve satış tarihleri
    • Fiyat, kâr ve ödeme kayıtları

    Çıktı

    • Alım ve fatura satıştan önce
    • Fiyat imzada kesinleşmiş
    • Satıcıya ödemeyi banka yapmış

  4. Karar

    Katılım finans uyum yetkilisi

    Okur

    • Dosya ve kaynakları

    Çıktı

    • Her bulguya karar verir
    • Uyumsuzluğu durdurma ve giderme için bildirir
    • Yorum sorularını komiteye götürür
Ajanın işi nasıl düzenlenirParalel kontroller

Paralel kontroller

Bir işlemin kanıtı birbirinden bağımsız sistemlerdedir ve her dosya hepsini gerektirir; bu yüzden kontroller yan yana çalışır ve tek bir dosyada birleşir.

Modeller nasıl eğitilir ve test edilir

Testi önce sizin uzmanınız yazar. Testin gerektirmediği adım atlanır ve nedenini söyleriz.

Eğitim adımlarını gösterin

Küçük dil modeli (SLM)

  1. Test seti

    Uyum biriminizin bulgularıyla 200–400 geçmiş örneklem işlemi ve sözleşme incelemesi; kıdemli katılım finans uyum uzmanlarınız puanlar, her bulgu maddesi ve dayandığı kararla etiketlenir.

  2. Veri seti

    Geçmiş dosyalar ve bulgular, komite kararları ve onaylı sözleşme şablonlarınız; test izin verdiği ölçüde eğitim kopyalarında müşteri verisi maskelenir.

  3. Sürekli ön eğitim (CPT)Gerekirse

    Yalnız temel model katılım finansı terimlerinde (murabaha, icara, kabz, vekâlet, müşâreke) testi geçemezse.

  4. Denetimli ince ayar (SFT)

    Sözleşmelerinizi ve faturalarınızı okuma ve her noktayı kaynağına bağlayan bulgu formatınız üzerinde.

  5. Pekiştirmeli öğrenme (RL)Atlanır

    Atlanır: okumayı ve kaynak göstermeyi ince ayar öğretir, başka bir ödüle gerek kalmaz.

  6. Belge getirme

    Komite kararlarını, katılım standartlarını ve şablonlarınızı bugünkü hâliyle belge getirme sağlar; model bunları hiçbir zaman ağırlıklarında tutmaz ve uygunluğa hiçbir zaman karar vermez.

  7. İzleme

    Her dosyayı uyum yetkilisi inceler; komitenin ya da iç denetimin değiştirdiği bir bulgu bir sonraki teste eklenir.

Ajan tabanlı sistem nerede durur

Her bulguya katılım finans uyum yetkilisi karar verir ve onu raporlar; her uyumsuzluk, yönetim kurulunuzun işlemi durdurmak, danışma komitesini bilgilendirmek ve giderme planı hazırlamak için kurduğu sürece gider.

Araçlarını, limitlerini ve kaydını gösterin
Araçlar ve erişim
Çekirdek bankacılığı, e-fatura arşivini, doküman yönetimini, ödemeleri ve müşteri ile satıcı kayıtlarını okur; salt okunurdur; yalnız işlem dosyasını yazar.
Yapamaz
Bir ürünün, sözleşmenin ya da işlemin katılım esaslarına uygun olduğunu söylemek, komite adına herhangi bir görüş vermek, bir işlemi durdurmak ya da değiştirmek, bir sözleşmeyi ya da şablonu düzenlemek, müşteriyle ya da satıcıyla iletişime geçmek ya da kendine herhangi bir erişim tanımak.
Kim karar verir, yazılı limit
Katılım finans uyum yetkilisiHer bulguya katılım finans uyum yetkilisi karar verir ve onu raporlar; her uyumsuzluk, yönetim kurulunuzun işlemi durdurmak, danışma komitesini bilgilendirmek ve giderme planı hazırlamak için kurduğu sürece gider. Bir ürünün, sözleşmenin ya da işlemin katılım esaslarına uygunluğuna yalnız danışma komitesi karar verir. Sistem bu görüşü hiçbir zaman vermez, bir işlemi hiçbir zaman durdurmaz ya da değiştirmez ve bir sözleşmeyi hiçbir zaman düzenlemez.
Ne zaman durur
Bir belge eksik ya da okunamıyorsa, satıcı ile müşteri ilişkili görünüyorsa, bir madde komitenin aldığı hiçbir karara denk gelmiyorsa ya da örneklem alındıktan sonra bir karar değiştiyse: dosya işaretlenip uyum yetkilisine gider.
Kayıt
Okunan her belge ve sistem, her kontrol ve dayandığı karar ya da standart maddesi, kural sürümleri, dosya ve her bulguya kimin, ne zaman karar verdiği.

Ajan tabanlı sistemler sınırlar içinde nasıl kalır

3. Değer ve koşullar

Zaman nereye gidiyor ve kurumunuz neyi ölçecek.

Değer nereden gelir

  1. Çeyreklik örneklemin daha büyük kısmı baştan sona okunur.
  2. Her bulgu dayandığı karara ya da standarda bağlanır.
  3. Komiteye giden sorular kanıtı ekli olarak gider.

Kurumunuzun ölçtükleri

  • Çeyrek başına uzman başına incelenen işlem
  • Örneklemden bulguya geçen süre
  • Komitenin ya da iç denetimin sonradan değiştirdiği bulgular
  • Aynı üründe tekrarlanan bulgular

Karar Planı'nda ölçülür

Başlangıç değerini son çeyreklik raporunuzdaki uzman başına incelenen işlem ve örneklemden bulguya geçen süre verir; hedefi kurumunuz koyar.

Koşullar

Kurallar, veri ve bilinen hata türü, önlemiyle birlikte.

  • Katılım Esaslarına Uyum Tebliği'ne (BDDK, Resmî Gazete 19.12.2025, sayı 33112) göre katılım esaslarına ilişkin kararları yalnız bankanın danışma komitesi alır ve standart sözleşmeleri o onaylar (md. 8); uyum fonksiyonu ürünleri, sözleşmeleri ve işlemleri bu esaslara ve komite kararlarına göre kontrol eder ve en az üç ayda bir raporlar (md. 10). Sistem kontrolü hazırlar, komitenin görüşünü hiçbir zaman vermez.
  • Yayımlanmış Murabaha Standardı (TKBB standart no. 3, 06.05.2021), nihai satıştan önce bankanın malı satın almış ve hakikaten ya da hükmen kabz etmiş olmasını (2.5.1), satış sözleşmesinin alımdan sonra yapılmasını (2.5.3) ve bedelin sözleşme anında kesinleşmesini (2.5.6) ister; bunlar yalnız komitenizin onayladığı metinle kod olarak çalışır.
  • Uyumsuzluk tespit edildiğinde işlemin durdurulmasından, danışma komitesinin bilgilendirilmesinden ve giderme planının hazırlanmasından yönetim kurulu sorumludur (Tebliğ md. 14); sistem noktayı işaretler, bildiren bir kişidir.
  • Burada makine öğrenmesi modeli gerekmez: bir işlemin neyi karşılaması gerektiği kararlarda ve standartlarda yazılıdır. Kararlar değişir; bu yüzden belge getirme her seferinde güncel metni okur.

Buradan başlayın

Uyum biriminizle bir çeyreğin örneklemini ele alır, örneklemden bulguya kadar her adımın süresini ölçer, komite kararlarını ve şablonlarınızı toplar ve geliştirmeye başlamadan önce okuyucuyu kendi sözleşmeleriniz ve faturalarınız üzerinde test ederiz.

Kim kuruyor Her çalışmayı, 2012'den beri gerçek kararların dayandığı makine öğrenmesi modelleri, 2024'ten beri de canlıda dil modelleri ve ajan tabanlı sistemler kuran bir mühendis yürütür. eqlx hakkında

Karar Planı isteyinKarar Planı neleri kapsar

Farkı birlikte kapatalım.

Uzmanlık isteyen bir işinizi getirin. İlk adımı bilerek ayrılın.

İşin kısa bir açıklaması yeterli; gizli kayıt göndermeyin.

  1. Kısa bir açıklama gönderirsinizGizli kayıt, parola, erişim anahtarı ya da canlı ortam verisi göndermeyin
  2. Mühendis işin uygun olup olmadığına ve neye ihtiyaç duyacağına bakarBir model, küçük bir dil modeli, bir ajan ya da hiçbiri
  3. Önerilen bir ilk adım ya da açık sözlü bir “uygun değil”Mühendisle teknik bir görüşme
Karar Planı ile başlayınMühendisle konuşun

https://eqlx.ai/tr/use-cases/participation-compliance · Basılı kopya; güncel sürüm web sitesindedir.