Kullanım örnekleriFinans kuruluşları ve fintek

  • Banka
  • Katılım bankası
  • Aracı kurum
  • Portföy yönetim şirketi

Yerindelik ve uygunluk testi

Hesap açan, yatırım danışmanlığı isteyen ya da türev veya kaldıraçlı bir ürün isteyen her müşteri için doğru test, birbiriyle tutarlı cevaplar ve sonucun gerektirdiği yazılı uyarı gerekir.

SistemleHer müşterinin cevapları okunur, geçmişi ve formları toplanır, test tablonuzla puanlanır; kararı danışman verir.

Kim karar verir
Yatırım danışmanı

Mobil uygulama · test formu · 04.11.2026Temsilî

Uygunluk testi formu · genel müşteri

Soru 9. Daha önce hangi araçlarda işlem yaptınız? İşaretlenen: pay, yatırım fonu, vadeli işlem ve opsiyon.

→ işlem geçmişi: yalnız pay ve fon, türev yok

Belge geldiği gibi. Kırmızı işaretleri sistem uzmanınız için koyar.

1. İş

Bugün

  1. OkuMüşteriler test formunu hesap açılışında, uygulamada ya da şubede doldurur: yatırım süresi, risk ve getiri tercihi, gelir ve yatırım amaçlı varlık, yaş, meslek, eğitim ve daha önce işlem yaptığı araçlar; müşteri temsilcisi cevapları ve notları okur.
  2. ToplaHer talepte müşterinin sınıfına (genel ya da profesyonel), sizdeki işlem geçmişine, önceki test sonuçlarına ve uyarılara, imzalı risk bildirim formlarına bakar; ürünün risk sınıfı için belgelerini okur.
  3. PuanlaForm prosedürünüze göre elle ya da bir tabloda puanlanır, sonuç ürünle karşılaştırılır: emirler için uygunluk testi, yatırım danışmanlığı ve portföy yöneticiliği için yerindelik testi.
  4. YazSonuç gerektirdiğinde yazılı uyarı bir şablondan yazılır; işlem geçmişiyle çelişen bir cevap kolayca gözden kaçar.
  5. Karar verYatırım danışmanı hizmetin ya da ürünün sunulup sunulamayacağına, müşteriye hangi uyarının gideceğine ve uyarıdan sonra hâlâ isteyen müşteriye hizmet verilip verilmeyeceğine karar verir.

Sistemle

  1. OkuSLM müşterinin formunu, serbest metin cevaplarını, temsilcinin notlarını ve ürünün belgelerini okur; yapılandırılmış cevapları, ürünün özelliklerini ve birbiriyle çelişen her cevabı döndürür.SLM
  2. ToplaSalt okunur erişimle çalışan ajan müşterinin sınıfını, işlem geçmişini, önceki sonuçları ve uyarıları, imzalı formları getirir; eksik ya da güncel olmayanı listeler.Ajan tabanlı YZ
  3. PuanlaHangi testin uygulanacağını bir model değil, kodla çalışan kural tablonuz söyler; cevapları prosedürünüzün yazdığı gibi puanlar ve sonucu ürünün risk sınıfıyla karşılaştırır.Sizin kuralınız
  4. YazSLM yazılı uyarıyı şablonunuzda ve dosya için değerlendirme notunu taslağa döker; her çelişkiyi danışman için işaretler.SLM
  5. Karar verYatırım danışmanı dosyayı kontrol eder ve eskisi gibi karar verir; sistemin işaretlediği her çelişkiyi uyum birimi inceler, bir kişi göndermeden hiçbir şey müşteriye ulaşmaz.Kişi karar verir

Masaya ne gelir

Danışmana müşterinin cevapları okunmuş, geçmişi ve formları getirilmiş, test, sonuç ve gerektirdiği uyarı kendi kural tablonuzla belirlenmiş olarak gelir. Uyarı taslak olarak hazırdır; karar veren ve gönderen danışmandır.

ŞEKİL 1 · Değerlendirme dosyasıTemsilî
Mobil uygulama · genel müşteri · talep 04.11.2026Vadeli işlem piyasasında endeks opsiyonu

SLM · müşterinin söyledikleri

  • TalepBorsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) endeks opsiyonuuygulama talebi
  • TecrübeDaha önce türev ürünlerde işlem yaptığını söylüyorform, soru 9
  • TercihKısa vade; yüksek risk kabul ediliyorform, soru 2–3

Ajan · bulunan kayıtlar, salt okunur

  • Müşteri sınıfıgenel
  • işaretliİşlem geçmişinde türev ürünişlem geçmişiyok; yalnız pay ve fon
  • karşılandıGenel risk bildirim formubelgelerimzalı
  • Önceki uyarılaryok

Kural tablosu · test ve sonuç

  • TestUygunluk testi: emir veren genel müşteriIII-39.1 md. 33
  • SonuçCevaplara ve geçmişe göre opsiyon için uygun değil
  • SonraYazılı uyarı; bu ürün için birebir yatırım tavsiyesi yokmd. 33/9

SLM · taslaklar

Şablonunuzda hazır: yazılı uyarı ve beyan edilen tecrübenin işlem geçmişiyle çeliştiğini işaretleyen dosya notu.

  • SLM
  • Ajan
  • Kod

Neden bir kişi karar verirUyarmak, reddetmek ya da ısrar eden müşteriye hizmet vermek, prosedürünüz içinde danışmanındır.

Karar verirYatırım danışmanı

2. Sistem

Teknik ekibiniz için; isterseniz atlayın.

Nasıl çalışır

Girdi

  • Uygulama ve şube test formları
  • Temsilcinin notları
  • Ürün belgeleri ve risk bildirimleri

  1. SLM · anlar

    Cevap ve ürün okuyucu

    Cevapları ve ürünün özelliklerini döndürmek üzere ince ayarlı

    Okur

    • Girdideki her şey

    Çıktı

    • Süre, risk tercihi, gelir, varlık
    • Bilgi ve işlem tecrübesi
    • Ürün özellikleri: kaldıraç, karmaşıklık
    • Birbiriyle çelişen cevaplar

  2. Ajan · hazırlar

    Değerlendirme dosyası ajanı

    Sabit iş akışı, salt okunur

    Okur

    • Cevaplar ve ürün

    Çıktı

    • Genel ya da profesyonel müşteri
    • Sizdeki işlem geçmişi
    • Önceki sonuçlar ve uyarılar
    • İmzalı formlar ve eksik olanlar

  3. Kod · hesaplar

    Test kural tablosu

    Yazılı prosedürünüz ve puanlamanız, kodla çalışır; model yok

    Okur

    • Cevaplar ve geçmiş
    • Ürünün risk sınıfı
    • İstenen hizmet

    Çıktı

    • Hangi test uygulanır, ya da hiçbiri
    • Müşterinin sonucu ürüne karşı
    • Uyarı gerekir ya da hizmet sunulamaz

  4. SLM · anlar

    Uyarı yazarı

    Aynı SLM, uyarı şablonlarınızla

    Okur

    • Değerlendirme dosyası
    • Şablonlarınız

    Çıktı

    • Gerektiğinde yazılı uyarı
    • Dosya için değerlendirme notu
    • İşaretlenen çelişkiler

  5. Karar

    Yatırım danışmanı

    Okur

    • Değerlendirme dosyası ve taslaklar

    Çıktı

    • Hizmeti ya da ürünü sunar veya sunmaz
    • Sonucun gerektirdiği uyarıyı gönderir
    • Uyarıya rağmen isteyen müşteriye karar verir
    • Uyum birimi işaretlenen her çelişkiyi inceler
Ajanın işi nasıl düzenlenirSabit iş akışı

Sabit iş akışı

Her talep aynı adımlardan aynı sırayla geçer (sınıfı, geçmişi, önceki sonuçları ve formları getir, sonra tabloya aktar); bu yüzden sabit bir iş akışı yeter ve ajanın seçeceği bir şey kalmaz.

Modeller nasıl eğitilir ve test edilir

Testi önce sizin uzmanınız yazar. Testin gerektirmediği adım atlanır ve nedenini söyleriz.

Eğitim adımlarını gösterin

Küçük dil modeli (SLM)

  1. Test seti

    Kıdemli danışmanlarınızın ve uyum biriminizin cevaplarla, çelişkilerle ve ürün özellikleriyle etiketlediği 300–600 yeni müşteri dosyası; buna ek olarak aynı kişilerin şablonlarınıza göre puanladığı 100–200 uyarı.

  2. Veri seti

    Geçmiş formlar, notlar, ürün belgeleri ve gönderilen uyarılar; eğitim kopyalarında kişisel veriler maskelenir.

  3. Sürekli ön eğitim (CPT)Gerekirse

    Yalnız temel model sermaye piyasası ürün terimlerinde testi geçemezse.

  4. Denetimli ince ayar (SFT)

    Test formlarınız, ürün belgeleri ve uyarı şablonlarınız üzerinde.

  5. Pekiştirmeli öğrenme (RL)Atlanır

    Atlanır: cevapları okumayı ve şablona göre yazmayı ince ayar öğretir, başka bir ödüle gerek kalmaz.

  6. Belge getirme

    Güncel prosedürünüzü ve ürün belgelerini belge getirme sağlar; hangi testin uygulanacağı ve sonuç kural tablosundan gelir, hiçbir zaman modelden gelmez.

  7. İzleme

    Uyum birimi her ay bir dosya örneklemini inceler; her yeni ürün ya da prosedür değişikliği, yürürlüğe girmeden önce tablonun ve taslakların yeniden test edilmesini başlatır.

Ajan tabanlı sistem nerede durur

Yazılı prosedürünüz içinde hizmetin ya da ürünün sunulup sunulmayacağına yatırım danışmanı karar verir, sonucun gerektirdiği yazılı uyarıyı o gönderir ve uyarıdan sonra hâlâ isteyen müşteriye hizmet verilip verilmeyeceğine de o karar verir; sistemin işaretlediği her çelişkiyi uyum birimi inceler.

Araçlarını, limitlerini ve kaydını gösterin
Araçlar ve erişim
Hesap açılış ve doküman sistemlerini okur; müşteri sınıfına, işlem geçmişine, önceki testlere ve uyarılara ve imzalı formlara salt okunur erişir; yalnız değerlendirme dosyasını yazar.
Yapamaz
Müşterinin cevaplarını, sınıfını ya da sonucunu değiştirmek, hesap açmak ya da emir kabul etmek, yatırım tavsiyesi vermek, uyarı göndermek, müşteriyle iletişime geçmek ya da kendine herhangi bir erişim tanımak.
Kim karar verir, yazılı limit
Yatırım danışmanıYazılı prosedürünüz içinde hizmetin ya da ürünün sunulup sunulmayacağına yatırım danışmanı karar verir, sonucun gerektirdiği yazılı uyarıyı o gönderir ve uyarıdan sonra hâlâ isteyen müşteriye hizmet verilip verilmeyeceğine de o karar verir; sistemin işaretlediği her çelişkiyi uyum birimi inceler. Sistem hiçbir zaman bir cevabı, sınıfı ya da sonucu değiştirmez, hesap açmaz, emir kabul etmez, tavsiye vermez ve müşteriyle iletişime geçmez.
Ne zaman durur
İşlem geçmişinin çeliştiği cevaplar, belgesi olmayan bir profesyonel müşteri sınıfı, eksik ya da güncel olmayan cevaplar, deneme hesabı ve imzalı beyanı olmayan kaldıraçlı bir ürün ya da bir sınıfa yerleştiremediği bir ürün: dosya işaretlenip danışmana gider.
Kayıt
Form ve geldiği kanal, getirilen her kayıt, kural tablosunun sürümü, verdiği test ve sonuç, taslaklar, gönderilen uyarı ve kimin karar verip gönderdiği.

Ajan tabanlı sistemler sınırlar içinde nasıl kalır

3. Değer ve koşullar

Zaman nereye gidiyor ve kurumunuz neyi ölçecek.

Değer nereden gelir

  1. Her talepte aynı şekilde puanlanan doğru test.
  2. Denetimde değil, emirden önce bulunan çelişkiler.
  3. Görüşmeye ihtiyacı olan müşterilere kalan danışman saatleri.

Kurumunuzun ölçtükleri

  • Testi ve uyarısı dosyada olan talepler
  • Hizmetten önce bulunan çelişkiler
  • Uyum biriminin geri gönderdiği dosyalar
  • Talepten karara geçen süre

Karar Planı'nda ölçülür

Başlangıç değerini uyum incelemelerinizdeki testi ya da uyarısı eksik dosyalar, sonradan bulunan çelişkiler ve talep başına süre verir; hedefi kurumunuz koyar.

Koşullar

Kurallar, veri ve bilinen hata türü, önlemiyle birlikte.

  • Uygunluk testi, müşterinin sunulan ya da istediği ürünün risklerini anlayacak bilgi ve tecrübeye sahip olup olmadığını tespit eder; alım satıma ve halka arza aracılıkta yalnız genel müşterilere yapılır, yatırım fonu katılma payları ve borsada işlem gören kamu borçlanma araçları müşterinin kendi talebiyle ve bilgilendirilerek sunulduğunda testten muaftır. Sonuç olumsuzsa ya da bilgi eksikse müşteri yazılı olarak uyarılır ve o ürün için birebir tavsiye almaz; ısrar eden müşteriye hizmet verip vermemekte kuruluş serbesttir (SPK'nın III-39.1 sayılı Tebliği md. 33).
  • Yerindelik testi, portföy yöneticiliği ya da yatırım danışmanlığı çerçeve sözleşmesinden önce yapılır ve müşterinin yatırım amaçlarını, mali durumunu, bilgi ve tecrübesini değerlendirir; sonuca uymayan hizmet sunulamaz, bilgi verilmezse hizmet hiç sunulamaz ve müşteriye yazılı bildirim yapılır (SPK'nın III-37.1 sayılı Tebliği md. 40).
  • Kaldıraçlı işlemlerin kendi kuralları vardır: bu işlemleri sunduğu müşterilere bu işlemler için portföy yöneticiliği ya da yatırım danışmanlığı verilmez, genel müşteri hesap açmadan önce deneme hesabında işlem yapar ve açılışta risklerine ilişkin yazılı beyan verir (III-37.1 md. 27/B–27/Ç); her genel müşteriye çerçeve sözleşmeden önce genel risk bildirim formu verilir (III-39.1 md. 25).
  • Burada makine öğrenmesi modeli gerekmez: hangi testin uygulanacağı ve nasıl puanlanacağı kurallarda ve yönetim kurulunun onayladığı prosedürünüzde yazılıdır (III-39.1 md. 33/5) ve kodla çalışır. SLM okur ve taslak yazar; hiçbir zaman müşteriyi puanlamaz.

Buradan başlayın

Danışmanlarınız ve uyum biriminizle bir aylık talebi ele alır, hangilerinde doğru test ve uyarı olduğunu kontrol eder, prosedürünüzü, formlarınızı ve ürün listenizi toplar ve geliştirmeye başlamadan önce okuyucuyu kendi müşteri dosyalarınız üzerinde test ederiz.

Kim kuruyor Her çalışmayı, 2012'den beri gerçek kararların dayandığı makine öğrenmesi modelleri, 2024'ten beri de canlıda dil modelleri ve ajan tabanlı sistemler kuran bir mühendis yürütür. eqlx hakkında

Karar Planı isteyinKarar Planı neleri kapsar

Farkı birlikte kapatalım.

Uzmanlık isteyen bir işinizi getirin. İlk adımı bilerek ayrılın.

İşin kısa bir açıklaması yeterli; gizli kayıt göndermeyin.

Karar Planı ile başlayınMühendisle konuşun

https://eqlx.ai/tr/use-cases/suitability-assessment · Basılı kopya; güncel sürüm web sitesindedir.